Wachten op hoog water en Sinterklaas

Geplaatst door

 

Angst en beven in december: komt ie wel of niet, zit er wat in mijn schoen, ga ik in de zak mee naar Spanje? Een ding weten we zeker: Sinterklaas bestaat, te land, ter zee en in de lucht. Op de Wadden kent Sinterklaas meerdere gedaantes die het hartje van menigeen sneller laten kloppen van angst en van vreugde. Eigenzinnig als eilanders zijn, hebben zij hun eigen data en invulling van het feest van de Goed Heilig Man. Een echt mannenfeestje waarbij de vrouwen maar beter thuis kunnen blijven. Eerst even wat Wikipedia- informatie over de bijzondere Klazen van de eilanden en daarna naar een bijzondere waddenkunstenaar.

sinterklaas-op-ameland
Amelander variant op S.Klaas. Foto: Friso Spoelstra

 

Exclusief

Sinterklaas is vooral een feest voor de eilanders en niet voor de toeristen. De bewoners van de Wadden zijn dan eindelijk even onder elkaar om oude gewoontes luister bij te zetten. Weken van te voren zijn honderden mannen op de Wadden zich aan het voorbereiden op het Grote Klaas Gebeuren. Volgens overlevering zijn de vele Sinterklazen op de Wadden vooral in de weer om de kwade en boze geesten te verdrijven. Vrouwen en kinderen kunnen beter uit de buurt blijven. Op Schiermonnikoog wordt Klozum (Klaasoom) gevierd, op Texel wordt 12 december, precies een week na het sinterklaasfeest, Ouwe Sunderklaas gehouden. Ameland kent de traditie van de Sunneklazen. De bewoners moeten hun huizen donker houden, anders maken de Sunneklazen de ruiten kapot. Vrouwen en kinderen worden geacht zich niet op straat te vertonen wanneer de geestenverjagers rondwaren. Diegene die dat wel doet, eindigt geketend aan het kerkenhek of op de mesthoop. Terschelling kent Sundrum en Vlieland heeft de traditie van opkleden.

Vlieland

Sint besluit zijn tournee door Nederland 5 december op Vlieland. ’s Avonds gaan ruim honderd personen in ‘het pak’ langs de huizen waarvan de deuren openstaan en ze gaan daar naar binnen. ‘Het pak’ kan iets uitbeelden dat het afgelopen jaar op het eiland is gebeurd. Het kan ook een eenvoudige verkleding zijn. Net als het maken van praalwagens voor het carnaval is het maken van ‘het pak’, de vermomming dus, soms al maanden of weken van te voren, een gezellige gebeurtenis. Alles gebeurt natuurlijk in het diepste geheim. In de woning proberen de verzamelde mensen de verklede personen te herkennen. Het meeste succes heeft natuurlijk hij of zij van wie de vermomming zo goed is, dat de naaste familie de betrokkene niet herkent. Aan het einde van de tocht is er een echt bal-démasqué. Als je niet of weinig geraden bent, kun je er met recht trots rondlopen.

Sundrum

Op Terschelling is Sinterklaas een volksfeest onder de naam van Sundrum. Op 6 december komen honderden angstaanjagende Sunderums op bezoek in de dorpen Baaiduinen, Kaart, Kinnum, Midsland en Hoorn. De mannen uit de dorpen gaan verkleed in mooie, zelfgemaakte, pakken de straat op. Deze zijn gemaakt van allerlei natuurlijke materialen. Met de verkleding wordt vaak verwezen naar een recente gebeurtenis. De Sunderums zoeken op straat naar huizen met openstaande deuren.Bij deze huizen dringen de klazen naar binnen en met verdraaide stem maken de mannen opmerkingen over actuele gebeurtenissen in het dorp. Tijdens Sundrum is het voor de vrouwen verboden zich op straat te bevinden. Doen ze dit wel, dan worden ze achtervolgd door de Sunderums en zelfs aan een hek vastgebonden. Het Sunderumfeest eindigt met een dansfeest waar de vrouwen wel welkom bij zijn. Zij mogen de Sunderums ontmaskeren.

 

wachten-op-hoog-water-jan-ketelaar
Jan Ketelaar aan het werk

Wachten op hoog water

We kennen ze wel die anonieme mensen die gewoon iets goeds doen, elke dag. Burenhulp, mantelzorgers, vrijwilligers om mens en dier te helpen. Stille krachten waar onze gemeenschappen meer aan hebben dan pronkerige praatjesmakers die permanent hun egootjes oppoetsen. Mensen die hun hart volgen en hun dromen verwezenlijken. Hessel die gewoon met zijn dochter doorzingt tot en met Ziggo, Joop die onvermoeibaar blikken met kunst open blijft trekken en Jan die dag in dag uit aan zijn beelden werkt voor de Wadden.De droom van Jan Ketelaar : Op de dijk bij Holwerd staat in 2018 een beeld dat uitkijkt over zee ‘Wachten op hoog water’. Het beeld bestaat uit twee vrouwen van 5 meter hoog. De een vol, de ander mager. Wanneer je ertussen in staat kun je beide vrouwen bij de hand nemen. Kunstenaar en maker Jan Ketelaar wil met dit beeld mensen bij elkaar brengen. Het gaat over de zoektocht naar balans en uitwisseling. Het is nog in wording en de beweging van Joop Mulder Sense of Place wil Jan hierbij helpen. De dames maken deel uit van de route ‘expeditie Sense of Place’. Jan heeft de volle vrouw uit eigen middelen gefinancierd, maar de volle vrouw is niets zonder de andere dame. En om haar verder af te maken is hulp nodig! Ik doe niet vaak oproepen op deze plaats maar vandaag maak ik een uitzondering. Speel ook voor Sinterklaas en steun dit jaar het project Wachten op Hoog Water van Jan Ketelaar. Op de website  http://www.voordekunst.nl staat hoe je voor Klaas kunt spelen of voor een goed heilig man of vrouw.

 

 

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.