Zee stijgt snel: Wad in nood

Geplaatst door

Uit: Leeuwarder Courant 20-09-18

auteur: ROBERT JAN SPEERSTRA

P1020019 - kopie - kopie - kopie (2)De opwarming van de aarde – en als gevolg hiervan de stijging van de zeespiegel – verloopt zo snel, dat bestaande inzichten voor het waterpeil in het jaar 2100 alweer achterhaald lijken.

Dat meldt waterkundig onderzoeksinstituut Deltares in een rapport dat dinsdag naar de Tweede Kamer is gestuurd. Het instituut heeft ook aandacht voor de gevolgen voor Friesland, in het bijzonder de Wadden.

Hoe de wereld er aan het eind van deze eeuw precies uitziet, hangt van veel factoren af, schrijven de onderzoekers. Er zijn aardig wat mitsen en maren. Hoofdlijn is dat Nederland veel meer maatregelen moet nemen om de gevolgen van de zeespiegelstijging beheersbaar te houden.

De versnelling van de zeespiegelstijging heeft vooral te maken met nieuwe inzichten over het mogelijk versneld afbreken en smelten van ijs op Antarctica en Groenland. Volgens Deltares kan de Noordzee tot 2100 met 1 tot 2 meter stijgen als de aarde maximaal 2 graden opwarmt. Overigens is er nog tijd: pas na 2050 gaat het water echt flink stijgen.

Dit heeft allerlei gevolgen, ook voor Friesland. Er is rond 2050 bijvoorbeeld drie tot vier keer zo veel zand nodig als nu (voor heel Nederland jaarlijks 12 miljoen kuub) om de Nederlandse kust te versterken. In 2100 is tot twintig keer zo veel zand nodig, melden de onderzoekers. In Friesland heeft vooral Ameland veel behoefte aan extra zand.

Daarnaast moeten stormvloedkeringen en dijken eerder worden aangepakt. Ook de zogeheten pomp- en spuicapaciteit – zoals op de Afsluitdijk – dient te worden opgevoerd.

Een ander punt is de mogelijke verzilting; de indringing van zilt grondwater door onder meer zeespiegelstijging (zout water). Vanaf 2050 kan dit een probleem worden, bijvoorbeeld voor het drinkwater. Onder meer Friesland en Groningen laten zoet water uit het IJsselmeer in om verzilting tegen te gaan. Om genoeg zoet water te hebben, zou het IJsselmeer bijvoorbeeld verdiept kunnen worden: een megaklus.

In Nederland lopen met name de Waddeneilanden gevaar bij een snellere stijging van het waterpeil. Nu nog bedraagt die stijging per jaar ongeveer 2 millimeter. In het nieuwe scenario kan dit rond 2050 al 14 millimeter per jaar zijn en rond 2100 mogelijk zelfs 60 millimeter.

Er worden in het westelijke deel van de Wadden nu problemen verwacht bij een stijging boven de 6 millimeter per jaar en in het oostelijke deel boven de 10 millimeter per jaar. ‘Bij een snellere stijging neemt het areaal aan intergetijdengebied (slikken, platen en kwelders) sneller en sterker af’, staat in het rapport. Deze kritieke stijgsnelheden worden rond 2050 en uiterlijk 2065 overschreden in alle scenario’s. Met enige dramatiek kun je de vraag stellen: bestaan de Waddeneilanden over vijftig jaar nog?

Veel vaker stormvloed door versnelde zeespiegelstijging

De zeespiegel stijgt sneller dan voorzien, meldt onderzoeksinstituut Deltares in een rapport. Een van de gevolgen is dat er veel vaker stormvloed zal zijn.

De versnelde zeespiegelstijging heeft gevolgen op allerlei terreinen, aldus Deltares. Zo is er in het jaar 2100 op en voor de Nederlandse kust tot twintig keer zo veel zand nodig als nu om deze kust te versterken. Daarnaast moeten dijken eerder worden opgeknapt en kan verzilting een probleem worden, bijvoorbeeld voor het drinkwater.

Maar er speelt meer. In het rapport wijzen de onderzoekers van Deltares op het feit dat een stijging van het gemiddelde zeeniveau tevens ‘een toenemende frequentie van hoge waterstanden’ inhoudt. Het gevolg is een sterkere erosie van strand en duin.

Volgens de onderzoekers van het onderzoeksinstituut kan dit best eens flink uit de klauwen lopen. Als voorbeeld noemen zij West-Terschelling. Hier zal, bij een stijging van het waterpeil, veel vaker stormvloed zijn.

In het rapport staat: ‘Een stijging van het gemiddeld hoogwater bij West-Terschelling met 1 meter resulteert in een toename van de frequentie van een stormvloedwaterstand van 3 meter boven NAP van eens per tien jaar naar circa vijf keer per jaar.’ Een factor vijftig dus.

IMG_3384

Natuurorganisaties wijzen al wat langer op alternatieve oplossingen. In plaats van meer betonnen en stenen dijken en dammen moet de mens de natuur voor zich laten werken, vinden zij.

Dat kan „door zogenaamde klimaatbuffers aan te leggen”, zei Bas Roels van het Wereld Natuur Fonds gisteren op Radio 1. Hij gaf een voorbeeld: „Wellicht kan – in plaats van dijken te verhogen – een kwelder zichzelf verhogen, door opslibbing.” Volgens Roels kunnen ‘natuurlijke fenomenen’ het water vaak langer vasthouden en de mens zo veilig en droog houden. Bovendien levert dit mooie natuur op om in te recreëren, vertelde hij.

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.